على رفيعى
56
تاريخ زندگانى امام حسين (ع) (فارسى)
بريده است . . . اكنون كه تو پيشواى خاندان خود و بزرگ مردم ديارخويش هستى با حسين ديدار كن و او را از فتنهانگيزى باز دار . اگر سخن تو را پذيرفت و از كردهء خود پشيمان شد در امان ما خواهد بود و از بخششهاى بىكران ما بهرهمند خواهد گشت . » « 1 » « ابن عباس » براى آنكه نامهء يزيد را بى پاسخ نگذارد ، نامهاى به دو نوشت و درآن ، ضمن آنكه عامل هجرت امام حسين ( ع ) به مكّه را بدرفتارى دستگاه حكومت با فرزند پيامبر ( ص ) قلمداد كرد ، به نصيحت يزيد پرداخت . « 2 » « يزيد » پس از آنكه از اين ترفند نتيجهاى به دست نياورد تصميم به ترور امام ( ع ) گرفت . « عَمْروبنِ سعيد » ، حاكم « حجاز » مأمور شد همراه عدهاى مسلّح ، تحت پوشش اعمال حج ، به مكّه رود و فرزند رسول خدا ( ص ) را در حال احرام دستگير ساخته و يا ترور نمايد . « عَمرو » روز هشتم ذيحجّه با نيروهاى مسلّح خود وارد مكّه شد . « 3 » به سوى عراق امام حسين ( ع ) در دههء نخست ذيحجّه تصميم به هجرت از مكه گرفت . اين هجرت ، معلول چند جهت بود : 1 - پيگيرى مأموريّت الهى خويش و تحقّق امر به معروف و نهى ازمنكركه در آن شرايط جز با رفتن به عراق و شهادت در سرزمين « كربلا » امكان پذير نبود . 2 - دعوت مردم « كوفه » و اصرار آنان بر شتاب در حركت به سوى عراق و تأييد نظرات مردم توسّط نمايندهء اعزامى امام ( ع ) به كوفه . 3 - خطر ترور امام ( ع ) در مكّه و شكسته شدن حرمت خانهء خدا . سه عامل ياد شده موجب شد كه امام ( ع ) پس از حدود چهارماه توقّف در مكّه پس از انجام عمرهء مُفْرَده ، « 4 » روز هشتم ذيحجّه ، همراه كسانى كه از مدينه آمده بودند و نيز افرادى كه
--> ( 1 ) 1 - تذكرة الخواص ، ص 215 . ( 2 ) - تذكرة الخواص ، ص 215 . ( 3 ) - اللّهوف ، ص 21 ، و اعيان الشيعه ، ج 1 ، ص 593 . ( 4 ) - در اينكه امام ( ع ) به چه نيّتى محرم شده بود عبارات و كلمات مختلف و مضطرب است ، از نوشتهء شيخمفيد در الارشاد ، ص 281 ، مرحوم طبرسى در اعلام الورى ، ص 227 و محدّث قمى در نَفَس المهموم ، ص 162 استفاده مىشود كه امام ( ع ) براى حج محرم شده بود . ولى چون از دشمن بر جان خود ترسيد نيّت خود را از حج به عمره مفرده برگردانيد و پس از طواف ، سعى بين صفا و مروه و تقصير ازاحرام بيرون آمد ، چون اتمام حج برايش امكان نداشت . ولى اين نظر از دو جهت قابل خدشه است : اوّلًا ، در چنين موردى كه از مصاديق مصدود از عمل حج به شمار مىرود بر اساس فتواى فقها شخص محرم پس از قربانى محِلّ مىشود و صرف تبديل نيت از حج به عمره مفرده براى بيرون آمدن از احرامكافى نيست « ر . ك . تحريرالوسيله ، ج 1 ، ص 421 . » ثانياً ، از دو روايت معتبر از امام صادق ( ع ) استفاده مىشود كه امام ( ع ) از اول براى عمره مفرده محرم شده بود دراين دوروايت ، انجام عمره مفرده در ايام حج مجاز دانسته شده و عمل حسين بن على ( ع ) به عنوان دليل اين مشروعيت بيان گرديده است . براى آگاهى ازمتن اين دوروايت به وسائل الشيعه ، ج 10 ، ص 246 ، باب 7 از ابواب عمره ، حديث 2 و 3 رجوع كنيد .